NL
Zoeksuggesties
  • Overnachten
  • Fiets
  • Musea
  • Domtoren
  • Centraal Museum
  • Stadstour
  • Winkel van Utrecht / VVV
  • Hoog Catharijne
  • Utrecht Lumen
  • Bezienswaardigheden
Utrecht 900

Ge­zond­heid door de tijd heen

Delen:

Als mij één ding duidelijk is geworden tijdens het maken van de tentoonstelling De gezonde stad in het Centraal Museum, dan is het wel dat gezondheid door de tijd heen verschilt. Dat valt onder meer af te lezen aan de gemiddelde lengte van mensen, waarbij grofweg de regel geldt ‘hoe groter, hoe gezonder’. Daarbij is het dus niet zo dat als je relatief klein bent je je zorgen moet gaan maken, want het gaat om een gemiddelde. Bovendien hangt het ook nog eens af van waar jij of je ouders zijn geboren, want we hebben niet overal dezelfde lengte op de wereld. Dat was vroeger ook al niet zo, zo blijkt uit grootschalig skeletonderzoek over de periode 300 voor Chr. tot het jaar 1900 dat kortgeleden is verschenen. Rond de tijd dat Utrecht stadsrecht kreeg, waren de mensen in het gebied dat nu zo’n beetje Nederland is redelijk groot en dus ook vrij gezond. In de eeuwen daarop nam dat gemiddelde echter af met maar liefst zo’n 6 tot 8 centimeter, met als dieptepunt het begin van de 19de eeuw. Een man was in die tijd gemiddeld nog maar 166 cm. Toen ik twee weken geleden met Maarten van Rossem door de tentoonstelling liep en we het over die steeds kleiner wordende Europeanen hadden, viel ineens het kwartje. 166 cm omstreeks 1800? En we beweren met z’n allen toch altijd dat keizer Napoleon Bonaparte zo’n kleine man was? Maar die was 168 cm! Helemaal niet zo klein dus, maar heel gewoon! Tegenwoordig zijn Nederlanders overigens gemiddeld zo’n 15 cm groter dan in 1800, omdat na 1850 de gemiddelde lengte door stijgende welvaart en betere voeding toenam. Overigens duurde het nog tot omstreeks 1940 voordat we gemiddeld weer net zo lang waren als rond 1122. En het schijnt dat Nederlanders de laatste jaren zelfs weer iets kleiner worden. Gemiddelde grootte zegt iets over de algemene gezondheid, en dus ook over de beschikbaarheid van bijvoorbeeld goede voeding en zorg voor iedereen. Grote sociale ongelijkheid is dan ook slecht voor de gemiddelde gezondheid. Hopelijk zijn we daarom in 2122, als we 1000 jaar Utrecht vieren, niet kleiner maar eerder groter geworden!

René de Kam

Conservator Stadsgeschiedenis Centraal Museum

Gerelateerd nieuws

Ontdek

Mei is de festivalmaand! Zon op je gezicht, drankje in je hand en genieten van...

Ontdek

Wil je (jouw) Utrecht beter leren kennen dit voorjaar? Gooi je stappenteller aan en ontdek...

Ontdek

In de meivakantie zijn er weer volop leuke activiteiten en uitjes te doen in Utrecht!...

Deze website maakt gebruik van cookies
We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over het gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die ze hebben verzameld op basis van het gebruik van hun services.

Noodzakelijk
Tracking

Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites kunnen worden gebruikt om gebruikerservaringen efficiënter te maken. Deze website maakt gebruik van verschillende soorten cookies. Sommige cookies worden geplaatst door diensten van derden die op onze pagina’s worden weergegeven. Via de cookieverklaring op onze website kun je jouw toestemming op elk moment wijzigen of intrekken. In ons privacybeleid vind je meer informatie over wie we zijn, hoe je contact met ons kunt opnemen en hoe we persoonlijke gegevens verwerken.

Als je vragen hebt over de toestemming, vermeld dan het ID en de datum van de toestemming.